23:33 ICT Thứ sáu, 24/11/2017

Nghiên cứu khoa học

Trang nhất » Học liệu » Lịch sử - văn hóa Việt Nam

Phù Nam: Huyền thoại và những vấn đề lịch sử

Phù Nam: Huyền thoại và những vấn đề lịch sử

Bất cứ quốc gia dân tộc hiện đại nào cũng tìm kiếm cho mình một nền văn hóa, văn minh, hay một vương quốc khởi đầu qua việc kết nối với một thực thể mờ ảo trong quá khứ. Đó là nơi huyền thoại dựng nước bắt đầu, và cũng là nơi chứng kiến sự va chạm giữa các diễn ngôn lịch sử. Phù Nam là một câu chuyện như thế ở Đông Nam Á.

Sách Bọn Nhân Văn - Giai Phẩm trước tòa án dư luận

Phong trào Nhân Văn Giai Phẩm

Từ 1959 cho đến nay, hai nguồn tư liệu tương đối đầy đủ về phong trào Nhân Văn Giai Phẩm (NVGP) vẫn chỉ là: Cuốn Trăm hoa đua nở trên đất Bắc(THĐNTĐB) của Hoàng Văn Chí, do Mặt Trận Tự Do Văn Hoá, in ở Sài Gòn năm 1959 và cuốn Bọn Nhân Văn Giai Phẩm trước toà án dư luận (BNVGPTTADL) của Nxb Sự Thật, in ở Hà Nội, cùng năm 1959.

An Nam tứ đại khí

4 báu vật trấn quốc huyền thoại của Việt Nam nghìn năm lưu danh sử sách

Các dân tộc Á Đông có một nền văn minh vô cùng xán lạn. Lịch sử Á Đông nói chung, trong đó có Trung Quốc và Việt Nam, rất hào hùng, tràn đầy khí chất. Lịch sử 5000 năm văn minh, văn hoá của Á Đông là cả một kho tàng vô giá cho hậu thế. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của những quan niệm mới có phần thiên kiến, lệch lạc, lịch sử ấy đã bị cải biên và ngụy tạo nhiều. Với mong muốn phục hưng lại nền văn minh vĩ đại cũng như những truyền thống đạo đức quý báu của người Á Đông, chúng tôi tiến hành loạt bài về lịch sử Việt Nam, Trung Hoa… gửi đến quý độc giả, ngõ hầu phá giải được những quan niệm sai lệch hiện nay.

Vua Quang Trung

Thái độ "Kẻ sĩ" triều Quang Trung

Mà nay áo vải cờ đào Giúp dân dựng nước biết bao công trình. (Ngọc Hân công chúa) Trong cái đại cuộc tình thế đảo lộn ấy, thử hỏi giới Nho sĩ Việt Nam bấy giờ đã có thái độ như thế nào để gọi được là "kẻ sĩ" với giá trị chính nghĩa của nó?

Hội An

Thương điếm các nước Phương Tây ở Đại Việt TK 17

Thế kỷ XVI, XVII và XVIII là thời kỳ đánh dấu sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế ngoại thương ở Đại Việt. Đặc biệt, thế kỷ XVII được coi là giai đoạn phát triển phồn thịnh nhất. Góp vào sự phồn thịnh của kinh tế ngoại thương nói riêng và cả nền kinh tế Đại Việt nói chung trong các thế kỷ này là sự xuất hiện của các thương điếm với vị trí như những trung tâm thương mại, tổ chức việc buôn bán giữa Đại Việt với các nước phương Tây. Sự có mặt của các thương điếm của thương nhân Hà Lan, Anh, Pháp ở những đô thị lớn, như Kẻ Chợ (Thăng Long), Phố Hiến và Hội An…đã khiến cho diện mạo của nền kinh tế phong kiến vốn mang tính tự cấp, tự túc có những thay đổi đáng kể.

Bản đồ Việt Nam

Tây Sa và Nam Sa trong sử liệu Trung Quốc

Khi các học giả Trung Quốc vẫn còn vòng vo trong việc đưa ra các luận cứ có tính thuyết phục về vấn đề chủ quyền của Trung Quốc đối với các quần đảo Tây Sa và Nam Sa, việc vội vã lập thành phố Tam Sa nhằm quản lý các đảo này của Chính phủ Trung Quốc chỉ góp thêm một “sử liệu” sai lầm nữa cho các học giả về sau.

An Nam đại quốc họa đồ (1838)

Diễn trình lịch sử cuộc tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông

Hoàn cảnh lịch sử bắt đầu từ năm 1909, chính quyền tỉnh Quảng Đông, Trung Hoa cho rằng Hoàng Sa của Việt Nam là đất vô chủ, nên đã có hành động khảo sát, chiếm hữu theo cung cách của Phương Tây, đã không gặp bất cứ phản ứng nào của Việt Nam vì Việt Nam bị mất hết chủ quyền ngoại giao vào tay người Pháp, trong khi Pháp vốn biết trước ý đồ của chính quyền Quảng Đông, song vẫn không can thiệp ngay vì sợ chủ nghĩa dân tộc “sô-vanh” bùng dậy ở Trung Hoa, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của Pháp ở Trung Hoa. Tuỳ theo từng thời kỳ lịch sử từ giai đoạn 1 (1909-1930), giai đọan 2 (1930-1945), giai đoạn 3 (1945-1954), giai đoạn 4 (1954-1975), giai đoạn hiện nay (1975 đến nay), có những hoàn cảnh lịch sử khác nhau, dẫn đến những nguyên nhân tranh chấp khác nhau, tính chất tranh chấp khác nhau, liên tiếp không ngừng cho đến tận ngày nay.

Tranh sơn mài của họa sĩ Nguyễn Gia Trí

Giao thoa văn hoá Pháp-Việt và sự ra đời của hội hoạ sơn mài xứ Đông Dương

Thông thường người ta chỉ biết ảnh hưởng của văn hóa mạnh đến văn hóa yếu như người Pháp dạy chúng ta biết về kỹ thuật vẽ sơn dầu, Pastel… và nghệ thuật hiện đại. Nhưng người Việt chúng ta cũng có cái kỹ nghệ đặc thù riêng đã góp phần thăng hoa nghệ thuật Pháp cũng như giúp phát triển kinh tế Pháp. Chính những anh hai lúa với kinh nghiệm lấn biển và trồng lúa nước đã góp phần làm phồn vinh tỉnh Camargue (miền Nam nước Pháp), biến nơi nước lợ hoang vu thành vựa lúa trù phú nổi tiếng của Pháp ngày nay. Cũng chính những người nông dân đôi khi kiêm thợ thủ công đã có mặt tham gia trong kỹ nghệ thuật sơn mài ở Pháp.

Sài Gòn thời Pháp thuộc

Tìm ADN của Sài Gòn qua di tích khảo cổ học

Sài Gòn – TP. Hồ Chí Minh vẫn được coi là một “vùng đất mới ba trăm năm”, một “thành phố trẻ” hơn một thế kỷ. Tuy nhiên, những dấu tích khảo cổ học đã tiết lộ nhiều hơn về những cộng đồng cư dân cổ cư trú trên vùng đất này từ khoảng 3.000 năm trước và cả về những biến đổi kinh tế - xã hội trong vòng vài trăm năm trở lại đây đã góp phần hình thành nên một đô thị như ngày nay.

Lễ chùa Hương

Đông-Đoài-Nam-Bắc - vùng văn hóa của đồng bằng Bắc Bộ

Giữa lòng miền đồng bằng Bắc Bộ, cái nôi của nền văn minh sông Hồng, nền văn hóa Việt cổ , có vùng văn hóa Thăng Long-Hà Nội , và chung quanh bốn phương tám hướng có bốn vùng văn hóa Đông Đoài Nam Bắc đã làm nên đại vùng văn hóa Bắc Bộ Việt Nam ngàn năm.

Nghĩ về phương Nam trong văn hóa Việt

Nghĩ về phương Nam trong văn hóa Việt

Mở đầu Cuốn Việt Nam văn hoá sử cương, cụ Đào Duy Anh viết: “Khắp một vùng trung châu Bắc Việt không mẫu đất nào là không có dấu vết thảm đạm kinh dinh của tổ tiên ta để giành quyền sống với vạn vật; suốt một dải Trung Việt vào đến trung châu Nam Việt, không một khúc đường nào là không nhắc lại sự nghiệp gian nan tiến thủ của tổ tiên ta để mở rộng hi vọng cho tương lai”.

Bảng tra từ Từ điển chức quan Việt Nam

Bảng tra từ Từ điển chức quan Việt Nam

Bảng tra từ Từ điển chức quan Việt Nam gồm 1934 tên chức quan được sắp xếp theo vần a, b, c; có kèm chữ Hán tiện lợi cho các nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên tra cứu các chức quan của Việt Nam thời phong kiến.

Người phụ nữ Việt

Giáo sư Triết học Thái Kim Lan: Sống cởi mở giữa vườn tượng Phật!

Nữ giáo sư triết người Việt hiếm hoi dạy triết ở trường đại học của nước Đức này luôn có những suy nghĩ độc đáo nhưng cũng thiết thực về lối sống của con người hiện đại. Giữa bà có sự xen lẫn giữa truyền thống và hiện đại mà như bà nói, cuộc sống chính là sự thích nghi.

Các tác phẩm sử học chủ yếu

Tạ Chí Đại Trường_Một sử gia khiến chúng ta suy nghĩ rất nhiều!

"Sự hiểu biết quá khứ phải căn cứ trên những dấu vết để lại. Đó là khởi đầu bắt buộc. Và dù phải bồi đắp bằng suy luận, sự bám víu tài liệu – không lụy vì nó, không sử dụng tùy tiện nó, cũng là điều bắt buộc trong tiến trình làm việc". (Tạ Chí Đại Trường – Những bài dã sử Việt).

Sách Lịch sử các quốc gia Đông Nam Á - Nguyễn Thế Anh

Sử gia Nguyễn Thế Anh với Việt học quốc tế!

Trong hệ thống hành chính giáo dục Pháp quốc, Ông được vinh danh là Giáo sư ưu tú (Directeur d’études émérite) của Trường Cao học thực hành (EPHE), một cơ sở nghiên cứu uy tín của Pháp về khoa học cuộc sống-trái đất, khoa học lịch sử-ngữ văn và khoa học về các tôn giáo. Trong trật tự của đội ngũ chuyên gia Việt sử và lịch sử Á Đông, Ông được tin tưởng là sử gia hàng đầu...

Tra cứu niên hiệu các triều vua Việt Nam

Bảng tra niên hiệu các triều vua Việt Nam

Giúp tra cứu nhanh về niên hiệu các triều vua Việt Nam: Niên hiệu - Chữ Hán - Tây lịch - Tên vua

Vương quốc Champa và các danh xưng có liên quan

Từ vựng Lịch sử - văn hóa Champa

Tham khảo, tra cứu nhanh các danh xưng thường gặp trong học tập, nghiên cứu lịch sử - văn hóa Champa!

Thầy đồ và học trò xưa!

Thử phân loại Nho học Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử!

Nho học Việt Nam tuy phần lớn tiếp thu từ Trung Quốc, nhưng đều trải qua sự chọn lọc, châm chước, sửa đổi sao cho phù hợp với hoàn cảnh xã hội Việt Nam. Xét cho cùng, thì nó chính là sự kết hợp giữa trí tuệ Việt Nam và thực tế đất nước qua các thời kỳ lịch sử ...

Làng quê Việt!

Tiếng Việt - Ca dao và lịch sử!

Ca dao, tục ngữ là tiếng nói của dân gian Việt, trải qua nhiều thời đại, từ thời xưa và đến cả thời nay. Ca dao, tục ngữ phản ảnh tâm tư, tình cảm của người dân trong sinh hoạt hằng ngày, không chỉ ở nơi đồng nội mà còn ở thành thị, kinh đô. Tuy là ngôn ngữ dân gian, nhưng ca dao, tục ngữ không phải là tiếng nói bình thường mà là ngôn ngữ có vần điệu, ngắn gọn và vì ngắn gọn, có vần điệu nên dễ phổ biến rộng rãi trong quần chúng.

Tạp chí NCLS

Tra cứu bài viết trong tạp chí Nghiên cứu lịch sử

File word mục lục các bài nghiên cứu của tạp chí Nghiên cứu lịch sử (1959-2011) phục vụ cho sinh viên nghiên cứu khoa học, làm khóa luận tốt nghiệp và quý thầy cô, sinh viên quan tâm.


Các tin khác

 

Tin tức

Đào tạo